บทที่ 3: พระราชบัญญัติประกันวินาศภัย

 

 

“สรุปแบบละเอียดเพื่ออ่านสอบ” จากคลิป บทที่ 3 พ.ร.บ. ประกันวินาศภัย (ในเพลย์ลิสต์ติวสอบ) โดยเรียงตามประเด็นที่มักออกข้อสอบ และใส่จุดที่ต้องจำเป็นพิเศษให้ครับ (คลิปมีหัวข้อช่วงเวลา เช่น ผู้เกี่ยวข้อง/อำนาจหน้าที่, ความสำคัญ, บทกำหนดโทษ, กองทุนวินาศภัย)

1) กฎหมายนี้คุมอะไร และคุมใครบ้าง (ภาพรวมที่ชอบออกสอบ)
พ.ร.บ. ประกันวินาศภัย ออกมาเพื่อ “ควบคุม” การประกอบธุรกิจประกันวินาศภัยให้มีมาตรฐาน และคุ้มครองประชาชน โดยมักถามว่า คุม 2 กลุ่มใหญ่ 

     บริษัท/สาขาบริษัท ประกันวินาศภัย
     ตัวแทน/นายหน้า ประกันวินาศภัย (รวมถึงนายหน้านิติบุคคล)

2) ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องและ “อำนาจหน้าที่” (จำให้แม่นมาก)
2.1 ผู้รักษาการตาม พ.ร.บ. คือใคร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็น “ผู้รักษาการ” ตาม พ.ร.บ. นี้ 

2.2 อำนาจหน้าที่ รมว.คลัง (ให้จำว่า “มี 2 เรื่องหลัก”)
การให้/ควบรวม/เพิกถอน ใบอนุญาตประกอบธุรกิจประกันวินาศภัย
การแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ ตาม พ.ร.บ. 

2.3 อำนาจหน้าที่ “คณะกรรมการ คปภ.” (จำว่า “มี 6 เรื่อง” ตามสรุปติว)
ที่ชอบถาม ได้แก่ 
     กำหนดหลักสูตร/วิธีการ สอบหรืออบรม เพื่อขอรับใบอนุญาตตัวแทน/นายหน้า
     พิจารณา อุทธรณ์ กรณีตัวแทน/นายหน้าถูกเพิกถอนใบอนุญาต
     กำหนดแบบ สมุดทะเบียน/สมุดบัญชี ของ “นายหน้านิติบุคคล”
     กำหนดให้บริษัทจัดสรร เงินสำรอง
     กำหนดกรอบให้บริษัทนำ เบี้ยประกันไปลงทุน ธุรกิจใดได้
     กำหนดหลักเกณฑ์เรื่อง การประวิงการจ่ายค่าสินไหม (แนวคิด: ไม่ให้เลื่อนจ่ายแบบไม่มีเหตุ)

2.4 “นายทะเบียน” คือใคร และทำอะไรได้
“นายทะเบียน” หมายถึง เลขาธิการ คปภ. หรือผู้ซึ่งเลขาธิการมอบหมาย 
นายทะเบียนมีอำนาจ สั่งเพิกถอนใบอนุญาต ตัวแทน/นายหน้า และมีขั้นตอนแจ้งคำสั่ง + เปิดทางให้อุทธรณ์ 
ผู้ถูกเพิกถอน อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการ คปภ. ได้ภายใน 15 วัน และ “คำวินิจฉัยของ คปภ. เป็นที่สุด” 

3) ส่วนของ “บริษัทประกันวินาศภัย/สาขาบริษัท” ที่มักออกสอบ
3.1 การขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจ
บริษัทต้อง ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต่อ รมว.คลัง และเป็นไปตามขั้นตอนที่เกี่ยวกับการอนุมัติจากฝ่ายรัฐตามที่กฎหมายกำหนด

3.2 เงื่อนไขสำคัญที่กฎหมายกำหนดให้บริษัทต้องทำ (ชอบถามเป็นข้อ ๆ)
ต้อง วางหลักทรัพย์ประกันไว้กับนายทะเบียน ตามจำนวนที่กำหนด เพื่อเป็นหลักประกันผู้เอาประกันภัย (และถ้าหลักทรัพย์ไม่พอ ต้องเพิ่มภายในระยะเวลาที่กำหนดในสรุปติว) 
ต้อง ดำรงไว้ซึ่งเงินกองทุน และหาก “กองทุนขาด” ต้องเสนอโครงการแก้ไขภายในเวลาที่กำหนดในสรุปติว

3.3 สัดส่วนผู้ถือหุ้น/กรรมการ (ออกสอบบ่อย)
หลักทั่วไป: ผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย ไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 และกรรมการสัญชาติไทย ไม่น้อยกว่า 3 ใน 4 ของกรรมการทั้งหมด 
กรณีมีเหตุอันสมควร: อาจให้ต่างชาติถือหุ้นได้ถึง 49% และกรรมการต่างชาติได้ เกิน 1 ใน 4 แต่ไม่ถึงกึ่งหนึ่ง ของกรรมการทั้งหมด 

3.4 เรื่อง “สาขา/ย้ายที่ตั้ง/ควบรวม” (ชอบถามว่าอะไรทำได้-ทำไม่ได้)
บริษัทไทยจะ เปิดสาขา/ย้ายสำนักงานใหญ่หรือสาขา ต้อง “ยื่นต่อนายทะเบียน” 
บริษัทประกันวินาศภัย ควบรวมกับบริษัทประกันชีวิตไม่ได้ แต่ควบรวมกับบริษัทประกันวินาศภัยด้วยกันได้ โดยต้องได้รับอนุญาตตามที่กฎหมายกำหนด 
สาขาบริษัทต่างประเทศที่ได้รับอนุญาตในไทยแล้ว การดำเนินการเรื่อง “สาขาเพิ่ม” ถูกจำกัดตามที่สรุปติวระบุ (โจทย์สอบมักถามว่า “ทำได้ไหม”) 

3.5 ข้อห้ามเรื่องค่าตอบแทน
ห้ามบริษัทจ่ายค่าบำเหน็จ/ค่าตอบแทน ให้คนที่ ยังไม่ได้รับใบอนุญาตเป็นตัวแทน/นายหน้า 

4) นิยาม “ตัวแทน” vs “นายหน้า” (ออกสอบแทบทุกชุด)
ให้จำคำกุญแจตามสรุปติว:

     ตัวแทน = ชักชวน (ทำงานในนามบริษัทที่ระบุในใบอนุญาต) 
     นายหน้า = ชี้ช่อง/จัดการ ให้คนไปทำสัญญากับบริษัท (ทำเพื่อ “บำเหน็จ”) และแบ่งเป็น นายหน้าบุคคลธรรมดา กับ นายหน้านิติบุคคล 

5) เรื่อง “รับเบี้ย” และ “ทำสัญญา” (เป็นจุดหลอกข้อสอบ)
5.1 การรับชำระเบี้ยประกัน
ตัวแทน: รับเบี้ยได้ โดยไม่ต้องมีหนังสือมอบอำนาจรับเบี้ย
นายหน้า/พนักงานเก็บเงินของบริษัท: จะรับเบี้ยได้ต้องมี หนังสือมอบอำนาจเป็นลายลักษณ์อักษรจากบริษัทก่อน

5.2 การทำสัญญาประกันภัยในนามบริษัท
ตัวแทน/นายหน้า จะทำสัญญา “ในนามบริษัท” ได้ ต้องมี หนังสือมอบอำนาจจากบริษัทก่อน

6) คุณสมบัติผู้ขอ “ใบอนุญาตตัวแทน/นายหน้า” (จำเป็นข้อ ๆ)
จากสรุปติว มีเงื่อนไขสำคัญดังนี้ 
บรรลุนิติภาวะ
มีภูมิลำเนาในประเทศไทย
ไม่เป็นคนวิกลจริต/จิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
ไม่เคยต้องโทษจำคุกคดีเกี่ยวกับทรัพย์ที่ทำโดยทุจริต (ยกเว้นพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปีก่อนยื่นขอ)
ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
ไม่เคยถูกเพิกถอนใบอนุญาตตัวแทน/นายหน้า ภายใน 5 ปีก่อนยื่นขอ
ผ่านการศึกษา/สอบความรู้ตามที่ คปภ. กำหนด

7) อายุใบอนุญาตและการต่ออายุ (จุดที่คนพลาด)
ใบอนุญาตตัวแทน/นายหน้ามีอายุ 1 ปีนับแต่วันออกใบอนุญาต 
ต่ออายุล่วงหน้าได้ ภายใน 2 เดือนก่อนหมดอายุ หรือไม่เกินวันหมดอายุ (ตามสรุปติว) 
ต่ออายุแบบ 1 ปี ครบ 2 ครั้งแล้ว ครั้งต่อ ๆ ไปเป็น แบบ 5 ปี (ไม่มีใบอนุญาตตลอดชีพ) 
ใบอนุญาตเป็น “สิทธิเฉพาะตัว” โอนหรือให้ยืมใช้ไม่ได้ 
ขอใบอนุญาต “ตัวแทน” และ “นายหน้า” พร้อมกันไม่ได้ ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง 

8) กรณีที่ “ใบอนุญาตนายหน้า” สิ้นสุด (ข้อสอบชอบถามสถานะ)
ใบอนุญาตนายหน้าประกันวินาศภัย “สิ้นสุด” เมื่อไปมีสถานะบางอย่างในบริษัทประกัน เช่น 
ได้รับแต่งตั้งเป็น กรรมการ บริษัทประกันวินาศภัย
ได้รับแต่งตั้งเป็น ผู้จัดการ ในบริษัทประกันวินาศภัย
เป็น พนักงาน/ลูกจ้าง บริษัทประกันวินาศภัย

9) “นายหน้านิติบุคคล” ต้องมีอะไรเพิ่ม (ออกสอบเป็นเงื่อนไข)
หลัก ๆ ตามสรุปติว 
ต้องมี สำนักงานใหญ่ในประเทศไทย
วัตถุประสงค์การประกอบธุรกิจต้องสอดคล้อง
ต้องมีพนักงาน/ลูกจ้างที่มี ใบอนุญาตนายหน้าอย่างน้อย 5 คน

10) กองทุนประกันวินาศภัย (มักออกสอบแนวความหมาย/วัตถุประสงค์)
กองทุนมีฐานะเป็น นิติบุคคล 
วัตถุประสงค์สำคัญ 2 ข้อ 
     คุ้มครองเจ้าหนี้/ผู้มีสิทธิได้รับชำระหนี้ ที่เกิดจากการเอาประกันภัย ในกรณีบริษัทถูกเพิกถอนใบอนุญาต
     พัฒนาธุรกิจประกันวินาศภัยให้มั่นคงและมีเสถียรภาพ
บริษัทประกันวินาศภัยต้อง นำส่งเงินเข้ากองทุน ตามอัตราที่ประกาศกำหนด 

11) บทกำหนดโทษ (ต้องจำ “ฐานความผิด–โทษ” ให้แยกกันออก)
จากสรุปติว มีโทษหลัก ๆ ที่ออกสอบบ่อยดังนี้ 

11.1 ทำหน้าที่ “ตัวแทน/นายหน้า” โดยไม่มีใบอนุญาต
โทษ: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือ ปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

11.2 นายหน้า/พนักงานบริษัท ทำสัญญา หรือรับเบี้ย “โดยไม่มีหนังสือมอบอำนาจ”
รวมถึงกรณี นายหน้าไม่แสดงใบอนุญาต ตอนชี้ช่อง/จัดการให้ทำสัญญา
โทษ: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

11.3 นายหน้า/พนักงานบริษัท ไม่แสดงหนังสือมอบอำนาจตอนรับเบี้ย หรือไม่ออกเอกสารรับเงินของบริษัท
โทษ: ปรับไม่เกิน 30,000 บาท 

11.4 ถ้าการไม่ปฏิบัติ (เช่น ไม่ออกเอกสารรับเงิน) ทำให้เกิดความเสียหายแก่บริษัท/ผู้เอาประกัน
โทษ: จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือ ปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

11.5 โทษของ “นายหน้านิติบุคคล” (ตัวอย่างที่สรุปติวระบุ)
ไม่มีสำนักงาน: ปรับช่วง 10,000–50,000 บาท 
ย้ายสำนักงานไม่แจ้งนายทะเบียนภายในเวลาที่กำหนด: ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
(ในไฟล์สรุปยังมีรายการเรื่องสมุดทะเบียน/สมุดบัญชีต่อเนื่อง ซึ่งมักถามเรื่อง “ต้องลงรายการภายในกี่วัน”) 

12) ชุด “จำไปตอบข้อสอบ” แบบสั้นมาก (สรุปคีย์เวิร์ด)
ผู้รักษาการ: รมว.คลัง
นายทะเบียน: เลขาธิการ คปภ. หรือผู้รับมอบหมาย
ตัวแทน = ชักชวน, นายหน้า = ชี้ช่อง/จัดการ 
รับเบี้ย: ตัวแทนรับได้เอง / นายหน้าต้องมีหนังสือมอบอำนาจ
อุทธรณ์เพิกถอน: ยื่นต่อ คปภ. ภายใน 15 วัน, คำวินิจฉัย คปภ. เป็นที่สุด 
โทษเด็ดขาดที่ต้องแม่น: ไม่มีใบอนุญาต (6 เดือน/50,000) และไม่มีมอบอำนาจ/ไม่แสดงใบอนุญาต (2 ปี/200,000)

 ดาวน์โหลดเอกสาร
 แนวข้อสอบ
 ทำข้อสอบออนไลน์